Gmina Inowrocław

Gmina Inowrocław położona jest w centrum  województwa kujawsko-pomorskiego  w obrębie zachodniej części Kujaw. Zajmuje  powierzchnię 171, 05 km. W obecnym kształcie gmina Inowrocław funkcjonuje od 1.01. 1973 roku, w związku z wprowadzeniem  nowego podziału administracyjnego. Gmina posiada typowo rolniczy charakter ze względu na  czarne ziemie, które  są uważane za najbardziej urodzajne w Polsce. Bogactwem gminy są  pokłady surowców mineralnych , a pośród nich najcenniejsze złoża soli kamiennej, należące do najbogatszych w kraju. 
Przez gminę wiedzie pięć szlaków turystycznych, które są niewątpliwą  atrakcją dla pasjonatów historii czy literatury: Szlak Piastowski zwany także Szlakiem Tysiąclecia Państwa Polskiego, Szlak Jana Kasprowicza, Szlak Stanisława Przybyszewskiego, Szlak gen. Władysława Sikorskiego, Szlak Powstania Wielkopolskiego. 

Zabytki gminne

Na terenie gminy Inowrocław  zachowało się kilkadziesiąt  różnorodnych budowli  o charakterze zabytkowym, obrazujących  historię, kulturę i tradycję  tej Ziemi. Są to głównie  dwory, pałace spichlerze, młyny, stajnie, zabudowania gospodarcze, będące świadectwem minionej epoki. Te swoiste pamiątki przeszłości  posiadają  nie tylko wartość historyczną, artystyczną czy naukową ale także bardzo często emocjonalną. 
 
Wśród budowli zabytkowych znajdują się prawdziwe perły architektury. Najcenniejszym obiektem historycznym  jest klasycystyczny Kościół pod wezwaniem Świetej Trójcy w Górze z roku 1829 roku umiejscowiony na wzgórzu.  Świątynia powstała  dzięki fundacji  szambelana  Józefa Kościelskiego, właściciela pobliskiego Arturowa, Szarleja i Karczyna.  Przepiękna budowla  o prostokątnej bryle pokryta jest ceramiczną dachówką, nad którą góruje  ośmiokątna wieżyczka na sygnaturkę obita  blachą. Wewnątrz kaplicy podziwiać można  krucyfiks  wykonany z 31 armatnich  kul   tureckich  z 1855 roku, darowany parafii  przez generała  dywizji  w służbie  kawalerii tureckiej Władysława Kościelskiego. Znajduje się tutaj także krzyż ludowego rzeźbiarza  Józefa Glanca oraz obrazy  „Opłakiwanie” (XVI/XVII w.), „Chrystus ukrzyżowany” z XVII/XVIII wieku i Święty Walenty. Na północnym  stoku wzgórza znajduje się przykościelny cmentarz, gdzie postawiono kamienny grobowiec  literata  Stanisława Przybyszewskiego w kształcie kolumny  z brązowym medalionem , zawierającym relief  portretowy poety oraz piramidalny klasycystyczny grobowiec rodziny Czaykowskich. W murowanym grobowcu   o kształcie czworobocznego słupa, osadzonego na cokole, spoczywają doczesne szczątki Jana Chrzciciela Jerzka.   
Niezwykle urokliwym zabytkiem sakralnym  jest Kościół pod wezwaniem  Świętej Elżbiety w Orłowie.  Budowla  postawiona została na  miejscu gdzie pierwotnie stała  drewniana świątynia, którą  ze względu na fatalny stan techniczny konstrukcji  trzeba było poddać rozbiórce. W jej miejsce postawiono prowizoryczny barak,  a w   1858 roku wybudowano masywny gmach z lokalnego budulca, cegły orłowskiej;  żółtej przeplatanej  poziomo pomarańczowymi cegłami  a także  licznymi ozdobnikami architektonicznymi. Całość stylizowana manierą  neogotycką i  romańską. Jednonawowy kościół  o dwuspadowym dachu ceramicznym, oszkarpowanym   trójspadowym  prezbiterium uzupełnia  wieża dzwonnicza  zwieńczona kulą i krzyżem. Wnętrze zdobią polichromie i piękne witraże , obrazujące postacie świętych. Znajduje się tu także kamienna chrzcielnica z XVI wieku i gipsowe figury  świętych Piotra i Pawła, patronki Elżbiety i  Najświętszego Serca Pana Jezusa. Najcenniejszym jednak  zabytkiem wnętrza  jest płaskorzeźba  św. Anny  Samotrzeć  z XVI/XVII wieku. Podziwiać także możemy  frontową elewację zewnętrzną obudowy organów z 1886 roku. Kościół ogrodzono parkanem z piaskowca. Na cmentarzu przyległym do Świątyni znajduje się między innymi grób  ks. Albina Barcikowskiego , proboszcza parafii Orłowo w latach 1874 – 1901 społecznika, patrioty, działacza niepodległościowego, wielokrotnie więzionego przez władze pruskie. 
      
 Zabytki gminne wpisane zostały do rejestru Ośrodka  Dokumentacji Zabytków. Większość z nich  jest nadal użytkowana, choć nie zawsze zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem. Część z nich znajduje się w rękach prywatnych właścicieli. Niektóre  z nich zostały odrestaurowane, inne czekają na bardziej sprzyjające okoliczności. 
Odrestaurowany pałac w Orłowie
Odrestaurowany pałac w Orłowie
Odrestaurowany pałac w Orłowie
Odrestaurowany pałac w Piotrkowicach
Odrestaurowany pałac w Piotrkowicach